သတင္းအဖြင့္

ဘေလာ့ဂ္ဂါ သူငယ္ခ်င္းေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္ ဖတ္ဖူးသမွ်ေတြထဲက ေ၀မွ်လုိတာကေတာ့ သတင္းေတြ၊ ေဆာင္းပါး ေတြထဲမွာ ေရးသားေလ့ရွိတဲ့ သတင္းအဖြင့္ နမူနာပံုစံမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ သတင္း အဖြင့္နမူနာပံုစံ ေတြကုိ သတင္းစာ ဆရာႀကီး ဦးညိဳျမ ပုိ႔ခ်ခ်က္- ဂ်ာနယ္ေက်ာ္တင့္ေဆြရဲ႕ သတင္းစာ အေျခခံပညာ စာအုပ္မွာ ေရးသား ေဖာ္ျပထားလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ မွတ္စုထဲမွာ ေရးမွတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မသိေသးတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြအတြက္ ဘေလာ့ဂ္ သတင္းေတြ ေရးသားရာမွာ အသံုး၀င္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။

သတင္းအဖြင့္

သတင္းေျခဆင္းဟု ေယဘုယ် သတ္မွတ္ထားသည္။ သတင္းအဖြင့္တြင္ အဆီအႏွစ္မ်ားကုိ ေရးရသည္။ ဒုတိယ-အကုိင္းအခက္သတင္း၊ တတိယ - သတင္းအေသးစိတ္ကုိ ခ်ယ္မႈန္း၍ ေရးသားရသည္။ သတင္းအဖြင့္သည္ အေရးႀကီးသည္ အေလ်ာက္ ေအာက္ပါ သတင္းေရးနည္းမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္ -

(၁) သံမႈိႏွက္အဖြင့္ (Punch Lead)

(၂) သရုပ္ေဖာ္အဖြင့္ (Picture Lead)

(၃) ဆန္႔က်င္ဘက္ႏႈိင္းယွဥ္အဖြင့္ (Contrast Lead)

(၄) ေမးခြန္းအဖြင့္ (Question Lead)

(၅) ေနာက္ေက်ာခံအဖြင့္ (Background Lead)

(၆) ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ကုိးကားအဖြင့္ (Quotation Lead)

(၇) မူသစ္ထြင္အဖြင့္ (Freak Lead)

သံမႈိႏွက္အဖြင့္ - (အေကာင္းဆံုးလႈပ္ရွားမႈကုိ ထိပ္ေပၚတင္ ေရးသည္။ )

ဥပမာ - ေမွာင္ေသာ ညတစ္ည၌ ဒိန္းကနဲ ေပၚထြက္လာေသာ ေသနတ္သံ၊ ပြင့္သြားေသာ ယမ္းမီးခုိးမ်ား အၾကား ဗုိလ္ထြန္း၀င္းသည္ မၾကင္စိန္ လက္ခ်က္ေၾကာင့္ ကြယ္လြန္ခဲ့ရ ေလသည္။

သရုပ္ေဖာ္အဖြင့္- (မ်က္စိထဲတြင္ ရုပ္ရွင္သဖြယ္ ထင္ျမင္လာေအာင္ ေရးသည္။ )

ဥပမာ - တရႈိက္ရႈိက္ ငုိေၾကြးရာမွ လက္ကုိင္ပု၀ါ အစိမ္းေရာင္ေလးျဖင့္ မၾကာခဏ မိမိမ်က္ႏွာကုိ သုတ္ကာ လံုးႀကီး ေပါက္လွ ဇာတ္သူမွ မၾကင္စိန္ေလးသည္ ။

ဆန္႕က်င္ဘက္ႏႈိင္းယွဥ္အဖြင့္ - (ထုိသတင္း အျဖစ္အပ်က္ကုိ ေရွးေဟာင္းသ႑ာန္ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ေရးသည္ )

ဥပမာ - လံုးႀကီးေပါက္လွ ဇာတ္သမ မၾကင္စိန္သည္ ယခင္အခါမ်ား၌ ဘုရားပဲြ၊ ေက်ာင္းပဲြမ်ားတြင္ မူယာမာယာ ၾကာမူဟန္ ပါပါႏွင့္ ေပ်ာ္ရြင္စြာ ကျပခဲ့ရာမွ ယခုအခါ ၄င္းကုိ ေသဒဏ္ေပးမည့္ ရံုးမင္းႏွင့္ ပရိသတ္ေရွ႕၀ယ္ တငုိငုိ ျဖစ္လ်က္ အမႈကုိ ရင္ဆုိင္ ေနရရွာ၏ ။

ေမးခြန္းအဖြင့္ - (သတင္းျဖစ္ပ်က္ေသာ အေၾကာင္းအရာ မေရးမီ ထုိအျဖစ္အပ်က္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းေသာ စိတ္ဒိြဟ ျဖစ္စရာ ေမးခြန္းႏွင့္ ေရးသည္။ )

ဥပမာ - ဗုိလ္ထြန္း၀င္းကုိ ပစ္သတ္ေသာ ေသနတ္သံႀကီး မေပၚမီ မၾကင္စိန္၏ အိမ္ခန္းအတြင္းက မီးခြက္ကုိ ဘယ္သူမႈတ္လုိက္သနည္း။

ကုိးကားအဖြင့္ - (သတင္း အျဖစ္အပ်က္တြင္ ပါေသာ ကာယကံရွင္ တစ္ဦးဦး၏ အေရးႀကီးေသာ စကားကုိျပရင္း ကုိးကားအဖြင့္ေရးသည္။ )

ဥပမာ - ``ကၽြန္မ သူ႔ကုိ မသတ္ပါ။ ဗုိလ္ထြန္း၀င္းကုိ ကၽြန္မ အလြန္ခ်စ္ပါသည္။ ကၽြန္မတုိ႔ လက္ထပ္ရန္ စီစဥ္ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ `` ဟု ငုိယုိရင္း အစစ္ေဆးခံ ေနေသာ မၾကင္စိန္ကုိ .......

ေနာက္ေက်ာအဖြင့္ - (အခ်င္းျဖစ္ပြားေသာ ေနရာသည္ အကယ္၍ ထင္ရွားေသာ ေနရာ ျဖစ္ပါက ထုိေနရာကုိ ေက်ာ္ေထာက္ ေနာက္ခံ ျပဳ၍ ေရးသည္။ )

ဥပမာ - ဧည့္သည္ ပရိသတ္အေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္တုိ႔ ဒင္းၾကမ္းျပည့္လ်က္ လူတုိင္း ေျခဖ်ားေထာက္ကာ မၾကင္စိန္၏ မပြင့္တပြင့္အသံကုိ နားေထာင္ၾကေသာ အမႈႀကီး ယမန္ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အေရးပုိင္မင္းရံုး ......

မူသစ္အဖြင့္ - (ေရးရုိးေရးနည္းမဟုတ္ စာဖတ္သူအား တစ္မ်ိဳးတစ္ဖံု ျဖစ္သြားေအာင္ ေရးသည္။ အခက္အခဲမ်ား ေသာ ေရးနည္း ျဖစ္၏ ။ )

ဥပမာ - မၾကင္စိန္သည္ ယမန္ေန႔က ၄င္း၏ ေနာက္ဆံုး ပဲြၾကည့္ပရိသတ္ေရွ႕၌ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစား အသံုးေတာ္ ခံရွာေလသည္။ ခါတုိင္း၌မူ ဆုေတာ္ေငြ ေရႊတံဆိပ္မ်ားကုိ ေမွ်ာ္မွန္းကာ ကျပခဲ့ေသာ္လည္း ယခုမူ ၄င္း၏ အသက္ရွင္ေရး ဆုထူးႀကီးအတြက္ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစား ကာကြယ္ ထုေခ်ခ်က္ ေပးေနရရွာ၏ ။